14  آذر ماه (5 دسامبر)

روز جهانی داوطلب گرامی باد.

     در گلستانی که نامش زندگی ایست                              باغبانی می کند دستان تو 

     رابط خوب و عزیز و بی ریا                                مرحبا بر لطف و بر احسان تو

 

مقدمه :

برنامه مراقبتهاي بهداشتي اوليه و   شبكه هاي بهداشتي درماني بعنوان قالب سازماني برنامه رابطين در ايران تاثيــر بسزايي درسلامت جامعه  داشته اسـت . تا چـند سـال قبل هنـوز مشــكل دسترسي به مراقبتهاي اوليه بهداشتي و تامين و ارتقاء سطح تندرستي در مناطق حاشيه شهري بويژه در شهرهاي بزرگ بقوت خود باقي مانده بود.براي حل اين معضل وزارت بهداشت با همكاري يونيسف طرح رابطان بهداشت را در مرحله اول براي حاشيه شهرها به اجراء در آورد. هدف اين طرح مشاركت دادن مردم در تامين و ارتقاء سلامت خود آنهاست. داوطلبان سلامت ازوقت،نيرو،امكانات خود براي كمك به جامعه وهمنوعان خوداستفاده ميكنند.خوشبختانه از ديرباز كار داوطلبانه به صورت مذهبي وسنتي در كشور ما رونق داشته است.نمونه هاي موفق اين مشاركت در دفاع مقدس مشاهده گرديد .اما آنچه سبب افتخار داوطلبان سلامت مي باشد تعهد راسخ آنها به مشاركت در زندگي وحضور فعال در صحنه براي بهبود شرايط فردي جامعه است و نمودار واقعي وقابل ستايش در مشاركت مردم در جامعه اسلامي ايران را به نمايش گذاشته اند.

 

برنامه رابطين از سال 1369در كشور و از سال 1373در منطقه بوانات اجرا شد. شروع اين برنامه در مراكز شهري و روستايي انجام شد وبه تدريج توسعه يافت و شاخه های دیگر اجرای این برنامه در قسمتهای دیگر از جمله  در منطقه عشايري ، سازمان نهضت سواد آموزي و ادارات شهرستان مشاهده می گردد  .

انگيزه كار داوطلبانه رابطان  بهداشت :

·         پاداشهاي معنوعي نظير احساس مهم بودن ، مباهات كردن به موقيت و احساس غرور و نهايتا اجر اخروي

·         پاداشهاي اداركي شامل فرصت امكان شركت در كلاسهاي بهداشتي ، آموختن چگونگي حل مشكلات بهداشتي و اجتماعي

 

dav2.jpg]

 

 

 برنامه داوطلبين سلامت  به تفكيك محل فعاليت داوطلب : 

 

برنامه رابطا ن سلامت شهري و روستايي

 رابطان بهداشت   شهری و روستایی   ، مادران وزنان داوطلبي هستند كه داراي حداقل سواد تا مقطع دانشگاهي ،علاقمند به فعاليتهاي اجتماعي ،خير خواهانه وعام المنفعه وداراي مقبوليت در جامعه وبدون هيچ گونه چشم داشت مادي پيشتازان اين برنامه شده اند وبا شركت در كلاسهاي هفتگي در مركز بهداشتي درماني محله ي  خود آموخته هاي بهداشتي ومهارتهاي خود را به 50 خانوار همسايه منتقل مي نمايندو براي حفظ سلامتي وحل مشكلات خود وخانوارهاي تحت پوشش تلاش مي كنند.

اين برنامه به تغيير نگرش و عملكرد مردم بويژه زنان نسبت به توانايي بالقوه خود در جهت تغيير و بهبود شرايط زندگي كمك كرده است و  اعتماد به نفس و اتكا به خود را در زنان رابط و خانوارهاي تحت پوشش آنان افزايش داده است .

رابط بهداشت ، زمينه لازم را براي مشاركت فعالانه تر زنان در توسعه اقتصادي ، اجتماعي كشور فراهم نموده است و در برخي از گروه هاي رابطان بهداشت حيطه فعاليت آنان متناسب با نياز هاي جامعه توسعه يافته و در امور اجتماعي و خانوادگي به كمك مردم شتافته اند. .

با شركت در برنامه هاي توانمند سازي و فراگيري حرفه هاي مختلف قادر شده اند مهارتهاي كسب شده را به خانوارهاي تحت پوشش خود و نيز جوانان محله انتقال دهند و مديران سلامت در محله خود شده اند.

اين برنامه چهره اي از زنان مسلمان هميشه در صحنه را براي زنان جمهوري اسلامي ترسيم نموده است.

در حال حاضر در  شهرستان بوانات كليه مراكز بهداشتي درماني در برنامه فعال  مي باشند . 8مركز بهداشتي درماني (3مركز شهري و 5 مركز روستايي)مجري برنامه هستند و از 26خانه بهداشت تعداد 5 خانه بهداشت فاقد رابط مي باشند و 21 خانه بهداشت مجري برنامه هستند.

 بطور كلي تعدادرابطان سلامت  در سال 75در منطقه شهري  5 نفر و در سال 81 تعداد اين رابطان در مناطق روستايي 95نفر و در مناطق شهري به 38 نفر رسيد و به همين ترتيب روند رو  به افزایش مشاهده گردید   بطور يكه تا نيمه اول سال  87تعداد رابطان شهري 77نفر و تعداد رابطان  روستايي 118نفر رسیده اند  .

 

 

 

درصد جمعیت تحت پوشش داوطلبین سلامت روستایی

محل

سال

سوریان

جیان

کره ای

باغصفا

حسامی

توجردی

سروستان

مزایجان

1384

2/49

55/65

55/16

79/42

48/84

100

64/9

08/50

1385

4/38

1/66

7/36

3/40

8/72

100

4/49

4/66

1386

89/35

6/45

2/7

54/43

9/65

100

41/73

41/65

نیمه اول 87

33

46

77/28

100

66

100

57/74

64/92

                            

 

درصد جمعیت تحت پوشش داوطلبین سلامت شهری

 

محل

سال

سوریان

جیان

کره ای

1384

24/95

36/78

21/93

1385

9/96

9/61

100

1386

14/87

03/37

100

نیمه اول 87

100

16/44

100

 

برنامه داوطلبين سلامت عشاير

شهرستان بوانات به عنوان يكي از مناطق عشايري استان مي باشد . حدود 903 خانوار با جمعيتي بالغ بر 5078 نفر حدود 86/9 درصد جمعيت و51/7 درصد خانوار هاي شهرستان را تشكيل مي دهد اين قشر از جامعه به دليل مسائل و مشكلات بسيار فراوانشان نا خداگاه  در حاشيه  قرار گرفته اند و  به همین دلیل از كمترين امكانات رفاهي برخوردار مي باشند . باتوجه به نياز جدي عشاير كوچ رو به دريافت خدمات بهداشتي كه به دليل مختلف از كميت و كيفيت مطلوب    بر خوردار نيست ، بررسي راهبردهاي گوناگون براي عرضه خدمات به جمعیت عشایری  امري ضروري و بسيار مهم است  . از آنجا که  بهداشت جامعه  عشاير ي يكي از معظلات و مشكلات سيستم بهداشتي است ولی متاسفانه به دليل نحوه زندگي و ساير مشكلات عديده ارائه خدمات بهداشتي اوليه به اين قشر امكان پذير نمي باشد .

با توجه به نتایج برنامه رابطين و اجرای موفقیت آمیز آن در حاشيه شهرها ، اجرای این طرح  به دليل پيچيدگي هاي فرهنگي و اجرايي عرضه خدمات به عشاير با استفاده از نيروهاي مردمي كه همراه طايفه و تيره خود در حركت باشند  به نظررويكردي مناسب رسید .

 برنامه رابطين عشاير  شهر ستان  از سال 380 1  با يك برنامه ريزي منسجم شروع گرديد در ابتدا با فراخوان عمومي در جمعيت عشايري 27 نفر از دختران با سواد جمعيت عشاير شهرستان در اين طرح ثبت نام كردند كه در زمينه مسائل بهداشتي و كمكهاي اوليه.... آموزش ديدند وپس از آن وارد مرحله اجرايي و آموزشي به جمعيت تحت پوشش خود شدند.

ادامه برنامه همچنان هر ساله با دوره ها ي با زآموزي و آموزشی براي داو طلبين ثابت و داوطلبين جديدي كه به برنامه پيوسته بودند دنبال می گردد و تا پایان شهریور 87 تعداد داوطلبین عشایر به 54 نفر رسیده است  .

نمودار روند اجراي برنامه به صورت زير مي باشد :

سال

 

سال 82

سال 83

سال 84

سال 85

سال 86

نیمه اول 87

درصد

47

47

47

55

92/68

92/68

 

برنامه داوطلبان سلامت نهضت سواد آموزي

در راستاي  اجراي موفقيت برنامه هاي داوطلبين سلامت از سا ل 1380 معاونت بهداشتي با سازمان نهضت سواد آموزي توافقنامه همكاري نوشته اند. چرا كه اين عزيزان نيروهاي مناسبي جهت آموزش و انتقا ل پيام هاي بهداشتي  مي باشند و با توجه به اينكه آموزشياران روشهاي آموزش به بزرگسا لان را گذرانده اند مي توان از آنها بعنوان بازوان و نيروهاي آموزش دهنده استفاده نمود و بيشترين نيروهاي تحت پوشش آنها يعني سواد آموزان که در روستاها و حاشيه شهرها زندگي مي كنند و جز گروههاي آسيب پذير جامعه هستند در انتقال پيامها ي بهداشتي و تغيير رفتار بهداشتي و سا لم اقدام نمود. 

اهم فعالیت های  برنامه داوطلبین نهضت سواد آموزی  :

·         آموزش آموزشیاران نهضت سواد آموزی توسط پرسنل بهداشتی  در دو دوره شش ماهه در طول سال

·         اختصاص 100 ساعت آموزش مسائل بهداشتی از سوی مدیران نهضت به کلیه سواد آموزان

·         آموزش مسائل بهداشتی به کلیه سواد آموزان

·         تهیه و تکثیر کتابچه و جزوات آموزشی به زبان ساده و کاربردی

·         تهیه کارت شناسایی داوطلبان متخصص و تحویل به آنها

·         نظارت بر عملکرد شش ماهه آنها از طریق تکمیل چک لیستهای پایش

·         معرفی یک آموزشیار نمونه در طول سال جهت اعزام به مشهد مقدس

·         بروز کردن اطلاعات بردهای بهداشتی مراکز محلی  نهضت سواد آموزی  و نظارت بر بردهای بهداشتی موجود در مراکز محلی    

·         نظارت بر بردهای بهداشتی موجود در مراکز محلی

 

درصد جمعیت تحت پوشش داوطلبین سلامت نهضت سواد آموزی

سال

سال 82

سال 83

سال 84

سال 85

سال 86

نیمه اول 87

درصد

100

100

33/85

92

100

100

   

برنامه داوطلبين متخصص ادارات

سلامتي محور توسعه است و معضلات بهداشتي همان معضلات توسعه است كه نمي توان آن را فقط در بخش بهداشت حل نمود بنا بر اين جلب مشاركت تك تك افراد جامعه و بخش هاي توسعه براي حل مشكلات بهداشتي و رسيدن به سطح قابل قبول سلامت ،توسعه پايدار لازم است در اين راستا برنامه داوطلبان متخصص با ادارات مختلف همكاري دارد تا از طريق ادارات مختلف و بخش هاي خصوصي بتوانيم مفهوم سلامت را به جامعه بشناسانيم.

 تعريف داوطلب متخصص :

 داوطلب متخصص ،  پرسنل اداراتي هستند كه توسط پرسنل بهداشتي مجرب آموزش مسائل بهداشتي را كسب نموده و بعنوان نمايندگان ادارات مختلف اطلا عا ت بهداشتي كسب شده را به پرسنل زير مجموعه خود ارائه مي دهند .

 در اين برنامه هر فرد مي تواند در قالب گروههاي داوطلبانه به سه شكل زير  بخشي از تخصص علمي ومهارتهاي كاربردي خود را منتقل نمايد .

 مهارتي  :

تحت عنوان ‹‹داوطلبان متخصص›› دانش ومهارتهاي خود را  مانند پرورش گیاهان ، چگونگی مصرف صحیح آب و برق و ... براي توانمند سازي رابطان بهداشت وخانوارهاي تحت پوشش آنها در چارچوبي گسترده تر ازيك برنامه بهداشتي بكار گيرد.

آموزشي :

داوطلبانی هستند که موضوعات آموزشی ، بهداشتی و الگوی زندگی سالم را به گرو های زیر مجموعه خود منتقل نمایند .

حمايتي  :

مديران ، معاونين ،روساي دانشگاهي ،اساتيد، روساي ادارات، فرمانداران وشهرداران ،شوراي شهرو...مي توانند به طور انفرادي يا گروه سازماني باحمايت هاي سياسي ،مالي، فكري، مديريتي و رفاهي مي توانند تحت عنوان داوطلب متخصص فعاليت داوطلبانه را هدايت نمايند.

 اين برنامه از سال 1381در سطح شهرستان به اجرا در آمد وهم اكنون از 46 اداره شهرستان  23 اداره با ما همكاري دارند. .

 

مرکز بهداشت شهرستان بوانات از علاقمندان به شرکت در برنامه های داوطلبین سلامت دعوت می کند دست در دست این نیروی عظیم گذاشته و برای ارتقاء سلامت جامعه به جمع رابطان بهداشت بپیوندید.

شما می توانید جهت اطلاعات بیشتر به  نزدیکترین مرکز بهداشنی درمانی  محله ی خود و یا مرکز بهداشت شهرستان واحد جلب مشارکتهای مردمی  مراجعه و یا با شماره تلفنهای 3222181و3222182 تماس حاصل نمایید

  
تاریخ آخرین بروزرسانی   :  1396-2-27 8:56        برو بالای صفحه نسخه قابل چاپ